22 kwietnia 2026 roku w Muzeum Oręża Polskiego odbyła się konferencja prasowa poświęcona obchodom 10-lecia Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli samorządu, muzealników i osoby zaangażowane w tworzenie oraz rozwój tego miejsca. Uroczystości rocznicowe zaplanowano na 1 maja o godz. 11.00.

Obiekt w Podborsku powstał na bazie magazynu nr 19, który w okresie PRL służył wojskom radzieckim do przechowywania amunicji atomowej. Teren był zamknięty i pilnie strzeżony, a jego rzeczywiste przeznaczenie pozostawało poza wiedzą mieszkańców. Okoliczni mieszkańcy widzieli obecność wojska, transporty i patrole, a mimo to nie mieli informacji o składowaniu broni jądrowej. Po zakończeniu działalności wojskowej kompleks przez pewien czas pozostawał opuszczony, zanim rozpoczęto jego stopniowe zabezpieczanie i przygotowanie do nowej funkcji. Dziś działa jako muzeum dostępne dla zwiedzających.

Podczas konferencji starosta Mirosław Tessikowski odniósł się do historii tego miejsca, zwracając uwagę na jego dawną tajność i kontrast między codziennym życiem mieszkańców a rzeczywistą rolą obiektu. Przypomniał, że w tym samym czasie władze PRL na forum ONZ wspierały plan rozbrojenia nuklearnego w Europie, znany jako plan Rapackiego.

Dr Robert Dziemba opowiedział o początkach muzeum i pracach prowadzonych dziesięć lat temu. Adaptacja dawnego obiektu wojskowego, położonego w środku lasu, wymagała uporządkowania terenu, zabezpieczenia budynków i przygotowania infrastruktury dla zwiedzających. Prace przebiegały w trudnych warunkach. Dochodziło do kradzieży elementów wyposażenia, a także do ingerencji osób zbierających złom. W działania włączył się samorząd, gmina Tychowo oraz Nadleśnictwo Gościno, a także mieszkańcy, którzy pomagali w uporządkowaniu terenu. Ostatecznie obiekt uruchomiono latem 2016 roku.

O obecnym funkcjonowaniu muzeum mówił Paweł Urbaniak, który odpowiada za rozwój ekspozycji. Wystawa skupia się na stacjonowaniu wojsk radzieckich w Podborsku oraz szerzej na działalności armii Układu Warszawskiego. Z czasem jest ona uzupełniana o nowe elementy, w tym wyposażenie żołnierzy, fragmenty infrastruktury wojskowej i materiały dokumentacyjne.

Urbaniak przedstawił również program obchodów zaplanowanych na 1 maja. O godz. 11.00 rozpocznie się spotkanie rocznicowe, a pół godziny później przewidziano tort urodzinowy. Na miejscu przygotowane zostanie ognisko majówkowe, przy którym uczestnicy będą mogli spędzić czas we własnym zakresie. Tego dnia muzeum będzie można zwiedzać w cenie biletu ulgowego.

Wiceburmistrz Tychowa Jacek Marcinkowski zaprosił do udziału w biegu „Atomowa pięść”, którego start i meta zostaną zlokalizowane przy bunkrze typu „Granit”. Trasa poprowadzi przez teren dawnej bazy, a wydarzenie ma charakter otwarty.

Spotkanie prowadził dyrektor muzeum Aleksander Ostasz, który 10 lat temu kierował pracami związanymi z powstawaniem Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku, dzięki czemu udało się uratować i rozwinąć jedyny zachowany w Polsce kompleks specjalny radzieckiej bazy.

Konferencja odbyła się w oddziale „Dzieje Oręża Polskiego” przy ul. Emilii Gierczak 5. W tym samym miejscu przygotowano wystawę mundurów i sprzętu wojskowego, obejmującą wyposażenie armii Układu Warszawskiego oraz NATO. Ekspozycję opracowali Paweł Urbaniak i Radosław Horanin. Wystawa pozostaje ogólnodostępna dla zwiedzających.