We wtorek, 6 czerwca 1944 roku, na plażach Normandii we Francji (część umocnień Wału Atlantyckiego) wylądowały jednostki aliantów, otwierając tym samym drugi front w Europie przeciwko III Rzeszy Niemieckiej Adolfa Hitlera. Ten dzień, znany jako D-Day, rozpoczął się 82 lata temu. Była to jedna z części wielkiej operacji wojskowej o kryptonimie „Operacja Overlord”. Trzon tej operacji tworzyły wojska amerykańskie, brytyjskie i kanadyjskie, które rozpoczęły krwawy bój na plażach Normandii oznaczonych kodowo „Utah”, „Omaha”, „Gold”, „Juno” oraz „Sword”. Najcięższe walki, a co za tym idzie największa liczba ofiar, dotyczyła pięciokilometrowej plaży „Omaha”, na której amerykanie stracili około 3 tysięcy żołnierzy.

Kompania A, 16. Pułku Piechoty, 1. Dywizji Piechoty USA „Big Red One”, odcinek Fox Green, plaża Omaha, Normandia, Francja, rankiem 6 czerwca 1944 roku. Domena publiczna.

Operację lądowania na plażach poprzedził desant powietrzny w nocy z 5 na 6 czerwca 1944 r. Blisko 24 tysiące żołnierzy zostało przerzuconych na tyły nieprzyjaciela, aby przed lądowaniem na plażach zajęli kluczowe pozycje oporu, instalacje oraz mosty, niezbędne do przeprowadzenia inwazji. Spadochroniarze oraz żołnierze z ciężkim sprzętem (dostarczeni szybowcami) rozpoczęli walki odcięci od zaopatrzenia i wsparcia. Pomoc mogła przyjść dopiero po zdobyciu plaż i wdarciu się w głąb lądu.

Symbolem desantu spadochronowego jest szeregowy John Steele, który wraz z kolegami z 1 oraz 2 batalionu 505 Pułku Piechoty Spadochronowej USA zostali omyłkowo zrzuceni nad miastem Sainte-Mère-Église. Przez tę pomyłkę wielu żołnierzy zginęło zanim weszło do boju, a wielu zostało rannych. Spadochron Johna Steele'a zaczepił się o wieżę kościelną i żołnierz zawisł na budynku. Dwie godziny wisiał ranny udając martwego, zanim Niemcy się zorientowali i wzięli go do niewoli. Ta historia do dzisiaj jest upamiętniana przez lokalnych mieszkańców. Na wieży kościoła wisi woskowa figura ubrana w amerykański mundur spadochroniarza przedstawiająca postać szeregowego Johna Steele'a.

Generał Stanisław Maczek. Archiwum Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu.

Po zdobyciu plaż i umocnieniu się na przyczółkach północnej Francji, pod koniec lipca 1944 r. na plażach Normandii wylądowała 1 Dywizja Pancerna dowodzona przez gen. bryg. Stanisława Maczka. Polscy pancerniacy odegrali kluczową rolę w bitwie pod Falaise, zamykając w okrążeniu niemiecką 7 Armię w drugiej połowie sierpnia 1944 r.

Umundurowanie żołnierza z 1 Dywizji Pancernej z walk o Normandię można obejrzeć na wystawie głównej „Dzieje Oręża Polskiego” w Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu przy ul. ppor. Emilii Gierczak 5.

Śląska Biblioteka Cyfrowa. Domena publiczna.