11 lipca obchodzony jest w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej. Jest to dzień poświęcony pamięci Polaków zamordowanych w latach 1939–1946 na Wołyniu, w Małopolsce Wschodniej oraz na innych terenach Kresów Wschodnich przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN). To jedna z najtragiczniejszych kart w historii II wojny światowej i relacji polsko-ukraińskich.

Data 11 lipca nawiązuje do tzw. „Krwawej Niedzieli” z 1943 roku, kiedy przeprowadzono skoordynowane ataki na dziesiątki polskich miejscowości na Wołyniu. Był to punkt kulminacyjny zaplanowanej akcji wyniszczenia polskiej ludności cywilnej, która w kolejnych miesiącach objęła również Małopolskę Wschodnią i inne obszary dawnych Kresów. Ofiarami byli przede wszystkim bezbronni mieszkańcy wsi – kobiety, dzieci i osoby starsze. Palono domy, kościoły i całe osady, dążąc do całkowitego usunięcia Polaków z tych ziem.

Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej były przed wojną regionem wielonarodowym, zamieszkiwanym przez Polaków, Ukraińców, Żydów, Ormian, Czechów i przedstawicieli innych narodowości. Wojna, okupacja niemiecka i sowiecka oraz rozwój ukraińskiego szowinizmu doprowadziły do eskalacji przemocy. Historycy szacują, że w wyniku zbrodni popełnionych na ludności polskiej zginęło ponad 100 000 osób.

Przez wiele lat prawda o tych wydarzeniach pozostawała przemilczana. Dopiero po 1989 roku możliwe stało się prowadzenie szerokich badań naukowych, dokumentowanie relacji świadków oraz tworzenie miejsc pamięci. Wciąż trwają poszukiwania i ekshumacje ofiar, które mają ogromne znaczenie dla rodzin pomordowanych oraz dla pełnego poznania historii.

Narodowy Dzień Pamięci jest wyrazem hołdu dla wszystkich ofiar oraz przypomnieniem, że pojednanie między narodami może opierać się jedynie na prawdzie, pamięci i szacunku dla zamordowanych. Zachowanie pamięci o ludobójstwie, które rozegrało się na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej, jest obowiązkiem kolejnych pokoleń i przestrogą przed skutkami nienawiści oraz skrajnych ideologii.