23 października 2013r. w Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, odbyło się spotkanie poświęcone utworzeniu nowego szlaku kulturowego: Zachodniopomorskiego Szlaku Muzeów Wojskowych - Szlakiem 1. Armii Wojska Polskiego.

 

W spotkaniu uczestniczyli: Anna Mieczkowska - Wicemarszałek Województwa Zachodniopomorskiego, Mirosław Tessikowski – Wicestarosta kołobrzeski, Janusz Kiliński - Naczelnik Wydziału Edukacji i Kultury Starostwa Powiatowego w Kołobrzegu oraz przedstawiciele muzeów o profilu wojskowym  z terenu naszego województwa: Muzeum Walk o Wał Pomorski w Mirosławcu: Piotr Pawlik – Burmistrz Mirosławca, Anna Dzida – Dyrektor Ośrodka Kultury w Mirosławcu, Muzeum Pamiątek 1. Armii Wojska Polskiego w Starych Łysogórkach i Muzeum Wojsk Inżynieryjnych 1. Armii WP w Gozdowicach: Gabriela Kotowicz - Sekretarz Gminy Mieszkowice, Agnieszka Ruchniak – Kierownik ds.Funduszy Unijnych i Promocji Urzędu Gminy Mieszkowice; Muzeum Ziemi Wałeckiej w Wałczu:Małgorzata Suchorska – Rola - dyrektor muzeum.

Na spotkanie przyjechali również przedstawiciele muzeów prywatnych działających na Pomorzu: Wojciech Olek i Daniel Iwański z Muzeum Wału Pomorskiego w Wałczu, Marian Laskowski – właściciel Muzeum Techniki Wojskowej Tytan w Malechowie, oraz Piotr Letki – Muzeum Wału Pomorskiego II wojny światowej w Szczecinku.

 

Celem spotkania było omówienie zasad współpracy w ramach sieci muzeów o profilu wojskowym w Województwie Zachodniopomorskim i utworzenie szlaku kulturowego poświęconego historii walk 1. Armii Wojska Polskiego na Pomorzu Zachodnim w ramach Operacji pomorskiej i Operacji Berlińskiej na początku 1945r.

 

Uczestnicy spotkania zgodnie przyznali, iż idea powołania szlaku tematycznego jest jak najbardziej cenną i oczekiwaną inicjatywą. Wolą zgromadzonych jest realizowanie projektu stworzenia i promowania idei szlaku kulturowego, łączącego wszystkie placówki muzealne i izby historyczne o profilu historyczno-wojskowym, funkcjonujące na Pomorzu Zachodnim, jako markowego produktu turystycznego województwa zachodniopomorskiego.

 Autorem koncepcji utworzenia szlaku jest Paweł Pawłowski

Instytucją wspierającą utworzenie szlaku będzie Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego.

 

Jednym z pierwszych zadań, które jeszcze w tym roku będą zrealizowane, będzie wydanie przewodnika o zachodniopomorskich muzeach wojskowych przystępujących do szlaku. Zaplanowanymi na rok 2014 działaniami będzie wspólne wytyczanie trasy szlaku i jego oznakowanie oraz jego promocja poprzez wydarzenia, wydawnictwa i projekty edukacyjne.

Projekt utworzenia szlaku muzeów wojskowych na Pomorzu Zachodnim dojrzewał od lat. Niekończące się dyskusje na temat stanu w jakim się znajdowały małe izby pamięci nad Odrą i na Wale Pomorskim nazywane muzeami, rodził pytania co do jakości tejże pamięci. Jednym z impulsów do realizacji wspólnych projektów na polsko niemieckim pograniczu było spotkanie z dyrektorem Gedenkstaette Museum w Seelow – dr Gerdem Ulrichem Herrmannem i podpisanie umowy o współpracy. Prace nad siecią muzeów zainicjowało także podpisanie porozumienia o współpracy z burmistrzem Mieszkowic Andrzejem Salwą w kwietniu 2011 roku w trakcie obchodów 66 rocznicy Forsowania Odry i rozpoczęcia Operacji Berlińskiej. W sezonie letnim w Muzeum Wojsk Inżynieryjnych - Muzeum Sapera w Gozdowicach prezentowana była kołobrzeska wystawa o historii 1. Armii Wojska Polskiego. W grudniu 2011r  Muzeum Oręża Polskiego nawiązało współpracę z Muzeum Walk o Wał Pomorski w Mirosławcu, gdzie zrealizowano wg koncepcji dyr. Pawła Pawłowskiego, zmian aranżacyjnych na wystawie głównej.

 

Głównym celem utworzenia sieci jest włączenie do wspólnej oferty edukacyjno - turystycznej wszystkich muzeów i miejsc pamięci związanych z historią Pomorza Zachodniego, ze szczególnym uwzględnieniem szlaku bojowego żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego podczas II wojny światowej. To przypomnienie walk o Wał Pomorski, zdobycia Twierdzy Kołobrzeg i powrotu Polski nad Bałtyk, forsowania Odry – początku operacji berlińskiej.

Celem, nie mniej ważnym, jest podniesienie estetyki i stworzenie nowej narracji ekspozycjom, tworzonym w większości w latach 70-80-tych XX wieku, których przekaz nie jest w obecnej rzeczywistości w pełni zrozumiały i atrakcyjny dla odbiorców.

 

Warto wspomnieć, iż Urząd Marszałkowski od 2012 roku wspiera działania zainicjowane przez dyrektora kołobrzeskiego Muzeum, Pawła Pawłowskiego -  na rzecz utworzenia szlaku, m.in. poprzez wsparcie finansowe udzielone Gminie Mieszkowice na rzecz zmian w aranżacji wystawy stałej w Muzeum Sapera w Gozdowicach, wydania specjalnego Gazety Muzealnej z okazji 67. rocznicy Forsowania Odry. (nr 8/kwiecień 2012), czy też wsparcia naszej instytucji podczas promocji szlaku podczas zlotów historycznych pojazdów wojskowych.

Organizatorzy pragną podziękować Panu Ryszardowi Kulawiakowi- Prezesowi Arka Mega (Hotel Arka Medical Spa), za pomoc w organizacji spotkania.

 

tekst: Malwina Markiewicz, zdjęcia Radosław Horanin