Decyzją nr 258/2013 z dnia 19 marca 2013r Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, został wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem A-1155, dawny hangar lotniczy w Rogowie (Gmina Trzebiatów, Powiat Gryficki).

Z inicjatywy Pawła Pawłowskiego i na wniosek wystosowany przez Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu z dnia 7 grudnia 2011r, jako strony społecznej, rozpoczęło się postępowanie administracyjne w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków uwzględnił w swojej decyzji również argumenty obecnego zarządcy obiektu - Fundacji Fort-Rogowo oraz  materiały źródłowe zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku autorstwa dr inż arch. Macieja Płotkowiaka z 2012r.

 

21 lutego 2013r przeprowadzone zostały oględziny obiektu, które zadecydowały ostatecznie o wydaniu decyzji w sprawie hangaru. W uzasadnieniu, podkreślono, iż obiekt wybudowany w latach 1935-1937 na terenie lotniska w miejscowości Rogowo (dawniej: Kamp), stanowi zachowany na terenie naszego województwa jedyny i unikatowy przykład zastosowania technologii żelbetowej do wzniesienia skomplikowanej konstrukcji wielkoprzestrzennego obiektu architektury kubaturowej z wyraźnym wskazaniem na funkcję obiektu. Budynek wykazuje cechy stylistyczne charakterystyczne dla budownictwa obiektów wojskowych  z lat 30-tych XX wieku. Był on częścią infrastruktury zbudowanej dla działania 2 eskadry 706 Kustenfliegergruppe, wyposażonej m.in. w samoloty typu Dornier ( znajdowały się tutaj m.in. zabudowania koszarowe i lotnisko trawiaste). Po II wojnie światowej, jednostka została obsadzona przez żołnierzy 4 Dywizji Piechoty Wojska Polskiego, następnie przez 32 Smoleńską Dywizję Kawalerii Armii Czerwonej, a w marcu 1949 roku przekazano teren i obiekty na rzecz 32 Pułku Piechoty ze Skierniewic. W latach 1950-1998 w Rogowie stacjonowały wojska rakietowe (2 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej). Obiekty przekazane zostały do ewidencji nieruchomości Agencji Mienia Wojskowego, a w 2005 roku wykupione przez Gminę Trzebiatów. Od grudnia 2005r zarządcą obiektu i przylegającego terenu jest Fundacja na Rzecz Ochrony Zabytków Militarnych i Propagowania Sportów Lotniczych Fort-Rogowo (na mocy umowy użyczenia), która od 8 lat zabezpiecza obiekt przed działaniem warunków atmosferycznych i rozgrabieniem, poprzez szereg działań o charakterze interwencyjnym. W uzasadnieniu decyzji Konserwatora Zabytków podkreślono nie tylko wartość historyczną, artystyczną i naukową obiektu, jego rolę w podnoszeniu atrakcyjności turystycznej miejscowości, ale i obecnie prowadzoną działalność Fundacji Fort-Rogowo w zakresie działań upowszechniających historię regionalną, jak i zadań związanych z przywróceniem pierwotnego przeznaczenia budynku (magazynu sprzętu wojskowego), które przyczyniły się do trwałego zachowania obiektu. Dodać należy, iż od 2010r na mocy umowy użyczenia, Fundacja ochrania również zabytki lotnicze z kolekcji Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu (w formie magazynu studyjnego).

W kontekście rozwoju infrastruktury wojskowej, Wojewódzki Konserwator wziął pod uwagę fakt, iż hangar w Rogowie jest prawdopodobnie jedynym przykładem tego typu obiektów w Polsce, co może stanowić znaczące źródło do prowadzenia naukowych i dydaktycznych badań w tym temacie, a także stanowić cenne źródło rozwoju kulturalnego regionu, podnosząc jego rangę jako nowa atrakcja turystyczna na Pomorzu.

Militarna turystyka kulturowa od kilku lat przeżywa swój renesans. Wykorzystanie drzemiącego potencjału, jaki posiadamy na Pomorzu Zachodnim, może sprawić, iż tereny powojskowe zyskają nowe znaczenie na mapach turystycznych. Obecnie odnotowuje się, iż turyści coraz częściej wybierają tę formę turystyki:  popularne staje się  zwiedzanie miejsc i obiektów o charakterze obronnym ( fortyfikacje, schrony, bunkry, miasta warowne, zamki, twierdze, linie obronne) lub związanych z dziejami konfliktów zbrojnych ( pola bitew, muzea, skanseny, pomniki, cmentarze wojenne), a także wojska i uzbrojenia (jednostki wojskowe, zakłady zbrojeniowe, poligony, lotniska), dowódców i żołnierzy (wodzowie, bohaterzy wojen i powstań, zbrojnej konspiracji) oraz miejsca odosobnienia (więzienia, obozy koncentracyjne, miejsca kaźni). Wpisanie do rejestru hangaru lotniczego w Rogowie to włączenie zarówno obiektu, jak i miejscowości na mapę szlaków tematycznych i destynacji, co w rezultacie przyniesie nie tylko znaczne korzyści ekonomiczne, istotne zwłaszcza w przypadku obszarów o niewielkiej jak dotąd skali inwestycji rozwojowych i o stosunkowo wysokim bezrobociu, ale i większą możliwość prezentacji historii oraz ochrony dziedzictwa kulturowego.

Paweł Pawłowski

 

Partnerzy










BIP

Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu na stronie internetowej oraz w publikacjach przetwarza dane osobowe – rozpowszechnia wizerunek osób uczestniczących w publicznych imprezach organizowanych przez Muzeum zgodnie z art. 81 ust. 1 Ustawy z dnia 04 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 666). Uczestnik imprezy może zażądać zaprzestania przetwarzania danych osobowych – rozpowszechniania wizerunku, poprzez zgłoszenie powyższego faktu w formie pisemnej do Muzeum.